My Liantis

Regularisatie sociale bijdragen: voorkom verrassingen

Een topjaar of een minder goed jaar… Als zelfstandige is het soms moeilijk in te schatten hoe hoog je inkomen precies zal zijn. Dat inkomen heeft echter wel impact op de sociale bijdragen die je betaalt. Hoe kan je je sociale bijdragen in functie hiervan verlagen of verhogen?

Regularisatie sociale bijdragen na drie jaar

De sociale bijdrage die je betaalt aan je sociaal verzekeringsfonds is een voorlopige bijdrage, doorgaans gebaseerd op het inkomen van drie jaar geleden. Twee tot drie jaar later, wanneer de belastingadministratie je werkelijke inkomen doorgeeft aan Liantis, regulariseren we je bijdrage. Zo kunnen we de definitieve sociale bijdrage berekenen op basis van het inkomen van het jaar zelf. Deze regularisatie zal vaak leiden tot een bij- of terugbetaling van sociale bijdragen.

Regularisatie sociale bijdragen
Voorbeeld Nico is al tien jaar zelfstandige in hoofdberoep. De voorlopige sociale bijdrage die hij in 2018 elk kwartaal betaalt, baseert het sociaal verzekeringsfonds van Liantis op zijn inkomen uit 2015. De regularisatie volgt in 2020 of 2021, eens Liantis beschikt over het werkelijk inkomen van Nico in 2018.

Sociale bijdragen verlagen

Nico uit het bovenstaande voorbeeld heeft echter de mogelijkheid om te anticiperen. Voor zijn zelfstandige activiteit kan 2018 een onverwacht minder jaar zijn. Of misschien was 2015 een uitzonderlijk topjaar dat zich nog maar zelden zal herhalen. In beide gevallen is het duidelijk dat zijn inkomen van 2018 een stuk lager zal liggen dan dat van 2015.

Nico beseft dat zijn voorlopige bijdrage te hoog is, maar weet dat hij de te veel betaalde bijdrage pas in 2020 of 2021 zal recupereren. Daarom beslist hij om een aanvraag in te dienen om minder voorlopige bijdrage te betalen. Hij neemt dan het risico op verhogingen, mocht later blijken dat hij in 2018 toch een inkomen zou hebben dat hoger is dan het inkomen waarop zijn verminderde bijdrage was gebaseerd.

Om je voorlopige sociale bijdragen te verminderen, moet je als zelfstandige je lager inkomen met een motivatie én bewijsstukken kunnen aantonen. Liantis onderzoekt je dossier en keurt je aanvraag al dan niet goed.

Voorwaarden

Dat de inkomsten van Nico lager liggen dan in zijn topjaar 2015, betekent niet automatisch dat hij voldoet aan de voorwaarden om zijn sociale bijdrage te kunnen verminderen. Hij moet met drie voorwaarden rekening houden:

  1. Je inkomsten moeten gedaald zijn ten opzichte van drie jaar eerder.
  2. Je inkomsten van 2018 moeten onder het drempelbedrag blijven. Dat bedrag is afhankelijk van je statuut.
  3. En je moet de lagere inkomsten ook kunnen bewijzen met objectieve stukken.

De drempelbedragen gelden per bijdragecategorie. Je kan deze raadplegen in de bijdragetabel van Liantis.

Nico verdiende in 2015 € 45.000, maar in 2018 gaat hij uit van een inkomen van € 26.000. Dat is in de lijn van wat 2016 en 2017 hem opbrachten. Met dit bedrag blijft hij onder de drempel van € 27.101. Als Liantis zijn aanvraag goedkeurt, dan betaalt Nico elk kwartaal € 1.443,79 in plaats van € 2.397,35.

Zelfstandigen in hoofdberoep van wie de inkomsten bijvoorbeeld zakken van € 80.000 naar € 60.000 kunnen geen aanspraak maken op een vermindering. Zij bevinden zich sowieso boven het hoogste drempelbedrag van € 54.202,01.

Bewijzen

Om effectief aanspraak te maken op een verlaagde voorlopige bijdrage moet Nico nog de nodige objectieve bewijsstukken verzamelen. Om zijn aanvraag te onderbouwen, moet hij drie elementen samenbrengen.

  • Sociale bijdragen uit het verleden: Nico legt stukken voor die aantonen hoe de betaling van sociale bijdragen in het verleden verliep. Zo kan het nuttig zijn om te weten of hij eerder al op grote regularisaties botste of zijn betalingsverplichtingen niet nakwam.
  • Persoonlijke factoren: Als het als zelfstandige even minder gaat, dan kan dat ook aan persoonlijke redenen te wijten zijn. Een ziekte of ongeval, een bevalling … zijn voorbeelden. Maar ook wie steun van het OCMW genoot of een schuldenregeling trof, kan hier bewijsstukken uit halen.
  • Evolutie van de activiteit: Nico verwijst in zijn bewijsvoering echter vooral naar de evolutie van zijn activiteit. Hij toont aan waarom die eenmalige meevaller uitzonderlijk was en toont aan waarom zijn activiteit via vaste klanten al enkele jaren dezelfde inkomsten genereert. In het omgekeerde scenario, bij een onverwachte terugval, kan het nuttig zijn om uitleg te verschaffen over klanten die failliet gingen, wegenwerken in de buurt van je zaak of andere onvoorziene omstandigheden.

Gevolgen van een onterechte verlaging

Een zelfstandige die onterecht zijn voorlopige bijdrage liet verminderen, loopt het risico op verhogingen. Wie zijn vergissing tijdig inziet, grijpt best in door voor het einde van het jaar waarvoor hij of zij de vermindering aanvroeg nog bij te betalen.

Sociale bijdragen verhogen

Het omgekeerde scenario verloopt eenvoudiger. Wanneer je als zelfstandige een veel hoger inkomen verwacht dan drie jaar eerder, dan kan je anticiperen door je voorlopige sociale bijdragen te verhogen. Hierbij zijn er geen vastgelegde drempels en kan je kiezen welk inkomen je opgeeft.

Voorbeeld Veerle is zelfstandige in hoofdberoep en klokte in 2015 af op een inkomen van € 25.000. Voor 2018 haalt ze een grote opdracht binnen en verwacht ze € 40.000 inkomsten. Dat is goed nieuws, maar ze weet ook dat haar in 2020 of 2021 een regularisatie van de sociale bijdragen wacht. Ze geeft het verwachte inkomen door aan het sociaal verzekeringsfonds van Liantis dat haar kwartaalbijdragen nog in 2018 in de hoogte bijstelt.

Ook hier kan je als zelfstandige uiteraard een foute inschatting maken en een te hoog inkomen doorgeven. In dat geval heb je twee opties:

  • Liantis betaalt jou de te veel betaalde voorlopige bijdrage terug bij de regularisatie.
  • Je doet voor 31 december 2018 een aanvraag zodat Liantis jou in 2018 nog de te veel betaalde bijdrage terugstort.

Een verhoging van de sociale bijdragen heeft voor een zelfstandige ook interessante fiscale gevolgen. De betaalde bedragen kan je immers fiscaal in mindering brengen. Bespreek met je boekhouder of het nuttig kan zijn om dat voordeel mee te nemen.

Jaarlijkse reserve

Sowieso kan je op elk moment vrijwillig bijbetalen. Op die manier leg je een spaarpot aan die ook kan helpen als blijkt dat je eerder al te weinig voorlopige bijdrage betaalde. Bevat de spaarpot niet voldoende om je verschuldigde bijdrage te betalen, dan pas je het verschil gewoon bij. Je betaalt geen verhogingen. Opgelet: je kan in een jaar nooit méér dan 4 keer de maximumbijdrage per kwartaal betalen.