My Liantis

Sociaal statuut 27 juni 2019

Grensoverschrijdende activiteit: einde overgangsmaatregel sociale bijdragen nadert

Sinds 1 mei 2010 geldt een overgangsmaatregel die bepaalt in welk land een ondernemer zijn sociale bijdragen betaalt. Die overgangsmaatregel loopt af op 30 april 2020. Dit heeft een belangrijke impact voor wie in een internationale context onderneemt.

Sociale zekerheid over Europese grenzen heen

In 2010 hervormde Europa de coördinatieregels voor sociale zekerheid. Deze regels bepalen in welk land een zelfstandige zijn sociale bijdrage betaalt wanneer hij in meerdere landen actief is. De regelgeving geldt in de Europese Unie, IJsland, Liechtenstein, Noorwegen en Zwitserland.

Voor de hervorming waren de regels relatief eenvoudig. Zelfstandigen betaalden altijd sociale bijdragen in hun woonland. Hierop golden een beperkt aantal uitzonderingen. Zo betaalden sommige zelfstandigen (meestal in bijberoep) in België bijdragen op hun Belgische inkomsten en in het buitenland op de rest. Dit was onder meer het geval wanneer ze in het buitenland werknemer waren of soms ook wanneer ze in Nederland directeur-grootaandeelhouder waren

Die regelgeving werd in 2010 dus grondig hervormd. De hervorming ging gepaard met een overgangsmaatregel. Hierdoor veranderde er in de praktijk weinig. Enkel zelfstandigen die sinds 1 mei 2010 naar een ander land verhuisden, of die voor het eerst internationaal actief werden, vielen al onder de nieuwe regelgeving. Wanneer je dit expliciet aanvraagt, kan je de nieuwe regels nu al laten toepassen.

Nieuwe coördinatieregels sociale zekerheid

De nieuwe regels bepalen dat je, wanneer je als zelfstandige ook in loondienst werkt, sociale bijdragen betaalt in het land waar je als werknemer verzekerd bent.

Is dat niet het geval, dan betaal je je sociale bijdragen in het land waar je woont, op voorwaarde dat je er een ‘substantieel deel’ van je zelfstandige beroepsactiviteiten uitoefent. Dit substantieel deel komt neer op minstens 25 %, gemeten aan de hand van:

  • je omzet
  • en/of arbeidstijd
  • en/of het aantal verleende diensten
  • en/of je inkomen

Kom je niet aan deze 25 % – en ligt het zwaartepunt van je activiteiten dus niet in het land waar je woont – dan betaal je sociale bijdragen in het land waar ‘het centrum van je belang’ ligt. Om dit land te bepalen, kijkt men naar:

  • de vaste plaats van waaruit je als zelfstandige werkt;
  • de gebruikelijke aard of duur van je beroepsactiviteiten;
  • het aantal verleende diensten;
  • de intenties zoals die uit de situatie blijken.

Einde overgangsmaatregel: voor wie verandert wat?

  1. Wie voor 1 mei 2010 al internationaal actief was, hoefde zicht tot nu toe niets van de nieuwe regelgeving aan te trekken. Nu het einde van de overgangsmaatregel (30 april 2020) in zicht is, komt hier echter verandering in.
  2. Ben je in België zelfstandig ondernemer, maar in een ander land ook als werknemer (of directeur-grootaandeelhouder in Nederland) aan de slag? Dan zal je in de meeste gevallen vanaf 1 mei 2020 geen sociale bijdragen meer betalen in België.
  3. Hetzelfde geldt voor zelfstandigen die in België wonen, werken en bijdragen betalen, maar meer dan 75% van hun activiteiten in het buitenland hebben. Ook zij zullen vanaf 1 mei 2020 geen sociale bijdragen meer betalen in België. Ligt dat aandeel lager, dan zal je je sociale bijdragen normaal gezien wel in België moeten betalen.
Opgelet Deze wijzigingen hebben geen impact op zelfstandigen die zichzelf detacheerden. Bij detachering werkt een zelfstandige tijdelijk (maximum twee jaar) in het buitenland.