My Liantis

Ouderschapsverlof

Wil je medewerker ouderschapsverlof opnemen om voor zijn of haar kind te zorgen? En vraag je je af welke voorwaarden er gelden en hoe lang het verlof mag duren? We vertellen je wat je als werkgever moet weten over ouderschapsverlof.

Wat is ouderschapsverlof?

Ouderschapsverlof is een specifieke vorm van volledige of gedeeltelijke loopbaanonderbreking. Het biedt medewerkers de mogelijkheid tijdelijk niet of minder te werken zodat zij voor hun jonge kind(eren) kunnen zorgen. Er is betaald ouderschapsverlof en onbetaald ouderschapsverlof.

Voorwaarden ouderschapsverlof

Het recht op ouderschapsverlof geldt voor mensen die verwant zijn met het kind voor wie ze het verlof aanvragen. Concreet gaat het om de volgende medewerkers:

  • de biologische moeder, de biologische vader.
  • de ouder die het kind heeft erkend.
  • de echtgenote of de partner van de biologische moeder van het kind die meemoeder is geworden.
  • de adoptieouders.

Pleegouders hebben geen recht op ouderschapsverlof.

Voor hetzelfde kind kunnen twee ouders ouderschapsverlof krijgen. Het recht is niet overdraagbaar van de ene op de andere ouder. Dat betekent dat wanneer de moeder ouderschapsverlof opneemt en de vader niet, de moeder niet ook nog het verlof van de vader mag opnemen zodat zij twee ouderschapsverloven geniet voor hetzelfde kind.

Duur en soorten ouderschapsverlof

De voorwaarden voor betaald en onbetaald ouderschapsverlof zijn verschillend. Betaald verlof is voor ouders met kinderen tot 12 jaar (maximum 21 jaar bij een lichamelijke of verstandelijke beperking, zie verder.). Bij onbetaald verlof ligt de grens op 8 jaar. Ook de duur van het ouderschapsverlof wijkt af.

Betaald ouderschapsverlof

Medewerkers met kinderen tot 12 jaar kunnen ouderschapsverlof opnemen gedurende:

  • vier maanden voltijds,
  • acht maanden halftijds,
  • twintig maanden als een loopbaanvermindering met 1/5,
  • of veertig maanden als een loopbaanvermindering met 1/10.

Een combinatie van deze vier vormen is mogelijk voor zover je medewerker het maximum van vier maanden voltijds ouderschapsverlof respecteert.

Voorbeeld Tine heeft een zoon die net 11 jaar is geworden en nam de voorbije twee jaar telkens een maand ouderschapsverlof om tijdens de zomervakantie voor hem te zorgen. Na afloop van de tweede voltijdse maand beslist ze in overleg met haar werkgever om de twee resterende maanden op te nemen als loopbaanvermindering. Daardoor werkt ze nog gedurende tien maanden vier dagen per week in plaats van vijf.

Zoek je als werkgever meer informatie over ouderschapsverlof? Liantis sociaal secretariaat helpt je graag verder!

Lees meer

De leeftijdsgrens wordt opgetrokken naar 21 jaar wanneer het kind voor minstens 66% getroffen is door een lichamelijke of geestelijke ongeschiktheid. Hetzelfde geldt voor:

  • kinderen met een aandoening waarvoor ten minste 4 punten toegekend worden in pijler I van de medisch-sociale schaal (cf. regelgeving kinderbijslag);
  • kinderen met een aandoening waarvoor minstens 9 punten in alle drie de pijlers van de medisch-sociale schaal toegekend werden.

Aan de opname van dit ouderschapsverlof zijn in principe uitkeringen van de Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA) verbonden.

Onbetaald ouderschapsverlof

Onbetaald ouderschapsverlof is geregeld in een collectieve arbeidsovereenkomst van de Nationale Arbeidsraad. De medewerker hoeft dit verlof niet verplicht voltijds, halftijds of met een vijfde op te nemen. Zo kunnen medewerkers bijvoorbeeld ook hun loopbaan met een derde verminderen.

Het onbetaald ouderschapsverlof is vier maanden voltijds voor elk kind tot het 8 jaar wordt. Ook adoptieouders en ouders die het kind erkend hebben, kunnen van onbetaald ouderschapsverlof genieten.

Verder kunnen medewerkers een aangepaste arbeidsregeling of een aangepast werkrooster aanvragen voor een periode van maximaal zes maanden die volgt op het einde van het ouderschapsverlof. De medewerker moet hiervoor uiterlijk drie weken voor het einde van het lopende ouderschapsverlof een schriftelijke aanvraag richten aan de werkgever. In deze aanvraag moeten de redenen vermeld staan die verband houden met een betere combinatie van het beroeps- en gezinsleven.

Volledig ouderschapsverlof

Volledig ouderschapsverlof is een volledige onderbreking van het werk door voltijds of deeltijds medewerkers. Zowel bij betaald als onbetaald ouderschapsverlof beslaat een volledig ouderschapsverlof vier maanden.

Deze periode neemt je medewerker op in periodes van telkens één maand. Indien je hier als werkgever expliciet mee akkoord gaat, kan dit ook opgesplitst worden in periodes van een week, of een veelvoud hiervan.

Halftijds ouderschapsverlof

Halftijds ouderschapsverlof is enkel weggelegd voor voltijdse medewerkers. Zij kunnen hun prestaties tot de helft verminderen en werken nog 50% van hun voltijdse betrekking.

Let op
Medewerkers in het onderwijs en centra voor leerlingenbegeleiding zijn niet verplicht om voltijds te werken om een halftijds ouderschapsverlof te nemen.

Een medewerker kan acht maanden halftijds ouderschapsverlof opnemen, in periodes van telkens twee maanden, of – met jouw akkoord als werkgever – in periodes van een maand of een veelvoud hiervan.

Bovendien kan je medewerker – opnieuw mits jouw toestemming – deze loopbaanvermindering spreiden over de overeengekomen periode. Hier zijn echter twee voorwaarden aan verbonden:

  • het gemiddelde van de verminderde prestaties komt overeen met een vermindering tot de helft;
  • én de overeengekomen periode bedraagt minstens een maand of een veelvoud hiervan.

1/5 ouderschapsverlof

Voltijds medewerkers kunnen voor 1/5 ouderschapsverlof opnemen en 4/5 blijven werken. Concreet is dat 80% van de voltijds betrekking.

Met de toestemming van hun werkgever kunnen deze medewerkers spreiden over de overeengekomen periode. Ook hier geldt dat het gemiddelde van de verminderde prestaties overeen moet komen met één vijfde vermindering én de overeengekomen periode minstens een maand of een veelvoud hiervan bedraagt.

1/10 ouderschapsverlof

Voltijdse medewerkers kunnen hun loopbaan ook met 1/10 verminderen en zo nog 90% blijven werken.

Spreiden over de overeengekomen periode kan ook hier, op voorwaarde het gemiddelde van de verminderde prestaties overeenkomt met één tiende vermindering én de overeengekomen periode minstens een maand of een veelvoud hiervan bedraagt.

Hoe moet je ouderschapsverlof aanvragen?

Je medewerker moet jou als werkgever schriftelijk verzoeken om het ouderschapsverlof. Voor betaald ouderschapsverlof moet dit minimaal twee maanden en ten hoogste drie maanden voor de gewenste ingangsdatum gebeuren per aangetekende brief of via een brief die je ondertekent voor ontvangst. Het is aan jou om voor deze kennisgeving een kortere termijn te aanvaarden.

Je medewerker moet vermelden van welke vorm van ouderschapsverlof hij gebruik wil maken (betaald, onbetaald en voltijds, halftijds, 1/5 of vrije keuze). Ook de gewenste begin- en einddatum moeten erin staan.

Daarnaast moet je medewerker – zowel voor betaald als voor onbetaald ouderschapsverlof – een ingevuld formulier bezorgen aan de de Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening.

Bedrag uitkering ouderschapsverlof

De medewerker ontvangt een forfaitair bedrag als onderbrekingsuitkering. De uitkering voor het ouderschapsverlof wordt niet berekend in functie van zijn of haar loon.

Op de website van de RVA kan je nazien welke bedragen van toepassing zijn bij de uitkering van het ouderschapsverlof.