My Liantis

Vof oprichten: betekenis, voorwaarden en aansprakelijkheid

De ‘vennootschap onder firma’ of vof is de minst gereglementeerde en meest eenvoudige vennootschapsvorm. De vof overleefde de hervorming van het vennootschapsrecht en wordt in het nieuwe wettelijk kader aanzien als een specifieke soort maatschap.

Wat is een vof?

De vof is een maatschap met rechtspersoonlijkheid. Voor de oprichting hoef je niet bij de notaris langs te gaan, heb je geen financieel plan nodig, en moet je evenmin een jaarrekening publiceren. Als vennoot ben je echter onbeperkt aansprakelijk wanneer je vof schulden maakt. Je privévermogen is dus niet afgeschermd. Hou daar zeker rekening mee als je overweegt om een vof op te richten.

Kenmerken van een Vennootschap onder firma

Je kan een vof oprichten samen met één of meerdere vennoten. Er is geen wettelijk minimumkapitaal. Maar elke vennoot is wel hoofdelijk aansprakelijk voor alles wat de vof doet. Als het misgaat, kan het je dus veel kosten, want je privévermogen is niet beschermd. 

Verder is een vof een zuivere personenvennootschap. Dit betekent dat een vof ontbonden wordt bij het overlijden van een van de vennoten. Daarnaast kunnen de vennoten hun aandelen niet verkopen of schenken zonder akkoord van de medevennoten. In principe is zelf voor alle beslissingen van de vof gelijkgestemdheid nodig tussen de vennoten.

Oprichtingskosten

Notariskosten spaar je bij de oprichting van een vof uit, omdat er geen notariële akte nodig is bij oprichting. Toch is het aangewezen om je voor de opmaak van de (onderhandse) oprichtingsakte te laten bijstaan door een specialist.

Startkapitaal

Er is geen minimumkapitaal voorzien om een vof te starten. Je kan kapitaal, maar ook goederen of arbeid inbrengen. Dat leg je best in de oprichtingsakte vast.

Aansprakelijkheid

Elke vennoot van een vof is onbeperkt persoonlijk en hoofdelijk aansprakelijk. Jij kan dus aansprakelijk gesteld worden voor wat een andere vennoot heeft gedaan. Onbeperkt betekent: niet beperkt tot je eigen inbreng. Je privévermogen is dus niet afgeschermd. Deze aansprakelijkheid is duidelijk de reden waarom er zo weinig vennootschappen onder firma zijn.

Voorbeeld Sam en Paul richten samen een vof op voor hun schildersbedrijf. Terwijl Sam vooral bezig is met de uitvoering van schilderwerken, staat Paul in voor de administratieve kant van de zaak. Na een administratieve fout van Paul komt het bedrijf in slechte papieren met een openstaande schuld van € 100.000 tot gevolg. Aangezien de vof geen eigen middelen meer ter beschikking heeft, zullen de schuldeisers bij zowel Sam als Paul aankloppen, die beiden met hun privévermogen moeten opdraaien voor het openstaande bedrag.

Belasting

Omdat je vof een rechtspersoon is, moet je een boekhouding voeren en betaal je belastingen aan het tarief van de vennootschapsbelasting.

Wat zijn de voor- en nadelen van een vof?

  • Om een vof op te richten, heb je geen startkapitaal nodig.
  • Je kan als vennoot zowel geld, goederen als arbeid inbrengen.
  • Voor de oprichting hoef je niet bij de notaris langs.
  • De aandelen van je vof zijn niet overdraagbaar, zodat je het familiale karakter van je onderneming kan beschermen.
  • Je hebt minder verplichtingen om bepaalde stukken openbaar te maken.
  • Als je een vrij beroep uitoefent en wil samenwerken met collega’s, is dit een interessante vennootschapsvorm.
  • Jij en je vennoot of vennoten zijn persoonlijk onbeperkt en hoofdelijk aansprakelijk als jullie vof schulden maakt.
  • Je moet op alle officiële documenten vermelden dat je onderneming een vof is.
  • Als je vof failliet gaat, gaan jij en je vennoot of vennoten mee failliet.

Verschil tussen eenmanszaak, vof en bv (ba)

Op het eerste zicht lijkt een vof erg goed op een eenmanszaak en op een bv. Toch zijn er enkele belangrijke verschillen, zowel op het vlak van aansprakelijkheid als op het vlak van opstartformaliteiten.

Eenmanszaak of vof

Een eenmanszaak valt samen met een natuurlijk persoon, terwijl een vof een aparte rechtspersoon is. Bij een eenmanszaak is er dus, in tegenstelling tot bij de vof, geen onderscheid tussen je privévermogen en het vermogen van je onderneming. Een vof moet als rechtspersoon een aparte boekhouding voeren; daarbij betaalt ze belastingen aan het tarief van de vennootschapsbelasting.

Vof of bv (ba)

Een vof is de eenvoudigste vennootschapsvorm, waarbij je zonder kapitaalinbreng en zonder bezoek aan de notaris kan starten. Omdat je als vennoot onbeperkt hoofdelijk en persoonlijk aansprakelijk bent wanneer je met de vof schulden maakt, denk je beter aan een bvba als je zulke risico’s wil uitsluiten. Een bv kost je meer geld en werk, maar je kan niet persoonlijk failliet gaan.

Vof en het nieuwe vennootschapsrecht

Sinds 1 mei 2019 is het nieuwe Wetboek van vennootschappen en verenigingen van kracht. In tegenstelling tot enkele andere vennootschapsvormen, bleef de vof wel bestaan in het nieuwe kader. De vof is voortaan een vorm van maatschap maar dan wel mét rechtspersoonlijkheid.

De basisprincipes van de vof blijven dezelfde als in het ‘oude’ vennootschapsrecht. Je moet nog steeds met minstens twee vennoten zijn, valt één van beide vennoten weg, dan wordt de vennootschap onder firma automatisch ontbonden. Daar tegenover staat een vereenvoudiging en flexibilisering op het vlak van communicatie en bestuursregels.

Klaar om te starten? Sluit je vandaag nog eenvoudig aan via het online ondernemingsloket! 

Sluit je aan