My Liantis

Klassiek overbruggingsrecht voor zelfstandigen

Hoe hard je ook werkt en hoe goed je het ook aanpakt, je kan altijd brute pech hebben. Als je door omstandigheden je zelfstandige activiteit moet stopzetten, kan je gebruik maken van het overbruggingsrecht.

Sinds maart 2020 bestaan er, naast het ‘klassieke’ overbruggingsrecht, verschillende vormen van crisis-overbruggingsrecht. Die werden ingevoerd om zelfstandigen te ondersteunen tijdens de coronacrisis. Als je in aanmerking komt voor een crisis-overbruggingsrecht, dan geef je hier best de voorkeur aan. Kom je niet in aanmerking voor crisis-overbruggingsrecht, dan kan je mogelijk gebruik maken van het ‘klassieke’ overbruggingsrecht.

Wat is het overbruggingsrecht?

Stel dat je door omstandigheden je activiteit een tijdlang of misschien zelfs definitief moet stopzetten. Dan kan je gebruik maken van je overbruggingsrecht. Om die moeilijke periode te overbruggen, kan je tot 12 maanden lang een financiële uitkering ontvangen. Je hoeft intussen geen sociale bijdragen te betalen, maar behoudt wel een aantal sociale rechten.

overbruggingsrecht

Voorwaarden voor overbruggingsrecht

Om aanspraak te maken op het overbruggingsrecht, moet je aan zes algemene voorwaarden voldoen:

  1. Je hebt je hoofdverblijfplaats in België.
  2. Je was zelfstandige in hoofdberoep of meewerkende echtgenoot (maxistatuut) gedurende het kwartaal waarin het feit (faillissement, gedwongen onderbreking of stopzetting) zich voordeed én minstens de drie daaraan voorafgaande kwartalen.
  3. Je was tijdens diezelfde kwartalen sociale bijdragen verschuldigd.
  4. Je hebt minstens vier kwartaalbijdragen betaald in de loop van de voorafgaande zestien kwartalen (het gaat hier om effectief betaalde bijdragen, vrij- of gelijkgestelde kwartalen tellen niet mee).
  5. Je hebt geen enkele beroepsactiviteit meer.
  6. Je bent jonger dan 65 jaar en kan geen aanspraak maken op een vervangingsinkomen (werkloosheid, arbeidsongeschiktheid, pensioen …).

In het kader van de coronacrisis worden enkele van deze voorwaarden tijdelijk versoepeld, meer bepaald voor ‘feiten’ (faillissement, gedwongen onderbreking of stopzetting) die zich voordoen tussen 1 april 2020 en 31 maart 2021:

  • Het volstaat dat je minstens twee kwartalen zelfstandige in hoofdberoep of meewerkende echtgenoot (maxistatuut) bent, nl. het kwartaal waarin het feit zich voordoet en het daaraan voorafgaande kwartaal. Starters komen dus tijdelijk ook in aanmerking voor het klassieke overbruggingsrecht.
  • Ben je op het moment dat het feit zich voordoet niet meer dan twaalf kwartalen zelfstandige? Dan volstaat het dat je minstens twee kwartaalbijdragen effectief betaald hebt (in plaats van de gebruikelijke vier kwartalen – zie boven).
  • De uitkering mag tijdelijk met andere uitkeringen gecumuleerd worden in dezelfde maand. Concreet zal je andere uitkering, bijvoorbeeld je werkloosheidsuitkering of arbeidsongeschiktheidsuitkering, volledig uitbetaald worden. Bovenop die uitkering kan je een supplement overbruggingsrecht ontvangen. Het bedrag van de uitkering overbruggingsrecht wordt verminderd, zodat de som van de verschillende uitkeringen op maandbasis niet hoger is dan het bedrag van de uitkering overbruggingsrecht waar je recht op zou hebben als je geen andere uitkering genoot.
  • Voor feiten die zich hebben voorgedaan tussen 1 april 2020 en 31 december 2020 wordt de aanvraagtermijn voor het overbruggingsrecht met twee kwartalen verlengd: je kan het overbruggingsrecht aanvragen tot de laatste dag van het vierde kwartaal volgend op het kwartaal waarin het feit zich heeft voorgedaan. Voorbeeld: je hebt je activiteit gedwongen onderbroken van 15 juli 2020 tot 31 juli 2020. Je hebt tot tot en met 30 september 2021 de tijd om het overbruggingsrecht naar aanleiding van dit feit, dat zich voordeed in het derde kwartaal van 2020, aan te vragen.

In welke situaties is het overbruggingsrecht van toepassing?

Er zijn vier mogelijke situaties waarin je een beroep kan doen op het overbruggingsrecht:

  1. stopzetting na faillissement
  2. stopzetting na collectieve schuldenregeling
  3. gedwongen onderbreking
  4. stopzetting wegens economische moeilijkheden.

Voor elk van deze situaties gelden bijkomende voorwaarden, bovenop de algemene voorwaarden. 

Meer info over de specifieke vormen van tijdelijk crisis-overbruggingsrecht lees je hier. 

Faillissement

Als je door een persoonlijk faillissement of door het faillissement van je vennootschap gedwongen bent je zelfstandige activiteit stop te zetten, kan je een beroep doen op het overbruggingsrecht. Was je in je vennootschap zaakvoerder, bestuurder of werkend vennoot, dan is de voorwaarde dat je die functie nog uitoefende op het moment van het faillissement.

Stel dat je een maand vooraf ontslag hebt genomen uit de vennootschap, dan kan je geen beroep doen op het overbruggingsrecht.

Collectieve schuldenregeling

Als je binnen de drie jaar na een collectieve schuldenregeling je zelfstandige activiteiten hebt stopgezet, kan je een beroep doen op het overbruggingsrecht. De periode van drie jaar keert terug vanaf de eerste dag van het kwartaal dat volgt op het kwartaal dat je bent gestopt.

Gedwongen onderbreking

Als je door externe omstandigheden je activiteit tijdelijk of definitief moet stopzetten, kan je een beroep doen op het overbruggingsrecht. Over welke omstandigheden het gaat, is duidelijk afgelijnd:

  • een brand
  • een natuurramp
  • een beschadiging van de voor professioneel gebruik bedoelde gebouwen of de professionele uitrusting
  • een allergie veroorzaakt door het uitoefenen van je beroep
  • een gebeurtenis met economische impact

Bij een gebeurtenis met economische impact denken we bijvoorbeeld aan langdurige wegenwerken waardoor je winkel niet bereikbaar is, of de vestiging van een grote concurrent in de onmiddellijke omgeving van je bedrijf.

De coronacrisis wordt ook beschouwd als een gebeurtenis met economische impact. Vanaf september 2020 kan je bijvoorbeeld het klassiek overbruggingsrecht wegens gedwongen onderbreking aanvragen als:

  • Jouw activiteiten zijn verlieslatend door een groot aantal annuleringen, zodat het zinvoller is volledig te sluiten voor minstens zeven opeenvolgende dagen.
  • Er zijn leveringsproblemen, waardoor jouw productie of dienstverlening gedurende minstens zeven opeenvolgende dagen stilvalt.
  • Een groot aantal werknemers zit thuis in quarantaine, zodat je gedurende minstens zeven dagen moet stoppen met werken (jouw werknemers kunnen een beroep doen op werkloosheid bij overmacht of op economische werkloosheid).

Zolang de tijdelijke crisismaatregel van het corona overbruggingsrecht loopt heb je ook recht op een specifiek overbruggingsrecht wanneer je door de coronacrisis verplicht bent/was je activiteiten te onderbrekenBen je niet verplicht je activiteiten te onderbreken maar word je wel met een aanzienlijke daling van je omzet (minstens 40%) geconfronteerd? Ook dan kan je vanaf januari 2021 aanspraak maken op een specifiek crisis-overbruggingsrecht.

Het crisis-overbruggingsrecht heeft versoepelde voorwaarden en kan niet gecumuleerd worden met het klassiek overbruggingsrecht. Als je in aanmerking komt voor een vorm van crisis-overbruggingsrecht, geef hier dan de voorkeur aan.

Economische moeilijkheden

Als je door economische moeilijkheden je activiteit officieel moet stopzetten, kan je een beroep doen op het overbruggingsrecht. Hiervoor moet je aan één van de volgende voorwaarden voldoen:

  • Je ontvangt op het ogenblik van de stopzetting een leefloon en kan dit bewijzen met een attest van het OCMW.
  • Het Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen (RSVZ) heeft je vrijgesteld van sociale bijdragen in de periode van 12 maanden die voorafgaat aan de maand van je stopzetting.
  • In het jaar van de stopzetting én het jaar daarvoor was je netto belastbaar inkomen als zelfstandige niet hoger dan 14.042,57 euro als zelfstandige of helper, of niet hoger dan 6.168,90 euro als meewerkende echtgenoot. Let wel: er geldt een extra voorwaarde voor helpers en meewerkende echtgenoten:
    • Als helper of meewerkende echtgenoot kom je enkel in aanmerking indien ook het inkomen van de hoofdzelfstandige die je bijstaat de minimumdrempel niet overschrijdt.

Ook voor zelfstandigen actief in een vennootschap geldt een bijkomende voorwaarde:

  • Was je op het moment van de stopzetting mandataris of werkend vennoot, dan moet er op dat moment een procedure tot ontbinding en vereffening opgestart zijn én mag die vereffening je geen voordeel opleveren dat hoger is dan 28.085,14 euro (bedrag van toepassing in 2021).

Een bijkomende voorwaarde als je het overbruggingsrecht aanvraagt wegens economische moeilijkheden is dat je een minimum aantal kwartalen kan aantonen waarvoor je pensioenrechten hebt opgebouwd als zelfstandige. Hoe meer kwartalen je kan aantonen, hoe langer je een beroep kan doen op het overbruggingsrecht:

Aantal kwartalen pensioenrecht

Aantal maanden overbruggingsrecht

Minder dan 8

0

Van 8 t.e.m. 19

3

Van 20 t.e.m. 59

6

Vanaf 60

12

Waar heb je recht op?

Het overbruggingsrecht bestaat uit twee delen: een uitkering en een gelijkstelling.

  • Een uitkering: zodra je activiteiten onderbroken zijn, ontvang je maximaal 12 maanden lang een financiële uitkering. Hoeveel dat precies is, hangt van je gezinssituatie af:
    • Zonder gezinslast: 1.291,69 euro per maand
    • Met gezinslast: 1.614,10 euro per maand
  • Bij een ‘gedwongen onderbreking’ korter dan een volledige kalendermaand maand, kan je in bepaalde gevallen aanspraak maken op een percentage van het maandbedrag:

     

    • 25% bij onderbreking van minstens 7 dagen
    • 50% bij onderbreking van minstens 14 dagen
    • 75% bij onderbreking van minstens 21 dagen
    • 100% bij onderbreking van minstens 28 dagen
  • Een gelijkstelling: maximaal 12 kwartalen lang behoud je toch je rechten op medische verzorging, gezinsbijslag/Groeipakket en arbeidsongeschiktheidsuitkeringen. In principe bouw je tijdens het overbruggingsrecht geen pensioenrechten op. Geniet je klassiek overbruggingsrecht naar aanleiding van een feit dat zich voordeed tussen 1 april 2020 en 31 maart 2021? Dan is er vanaf het vierde kwartaal van 2020 wel een gelijkstelling op pensioenvlak mogelijk, gedurende maximum vier kwartalen. Dit is een tijdelijke uitbreiding naar aanleiding van de coronacrisis.

De gelijkstelling kan toegekend worden vanaf het kwartaal volgend op het kwartaal waarin het feit zich voordoet. Bovendien is vereist dat je minstens gedurende de volledige eerste kalendermaand van dat kwartaal aan de voorwaarden van het overbruggingsrecht voldoet.

In het kader van het crisis-overbruggingsrecht is er geen gelijkstelling. Het crisis-overbruggingsrecht bestaat enkel uit een uitkering.

 

Heb je meermaals pech?

Goed om te weten: je kan tijdens je loopbaan meerdere keren beroep doen op het overbruggingsrecht. Als je bijvoorbeeld naar aanleiding van een beschadiging (gedwongen onderbreking) al 6 maanden een uitkering hebt ontvangen, heb je op een later moment, bijvoorbeeld naar aanleiding van een faillissement, nog recht op de overige 6 maanden uitkering.

Als je al minstens 15 jaar pensioenrechten hebt opgebouwd als zelfstandige, verdubbelt de maximale toekenningsduur van het overbruggingsrecht. Je kan dan in je hele loopbaan maximum 24 maanden een financiële uitkering genieten en 8 kwartalen je sociale rechten vrijwaren. De maximale toekenningsduur per afzonderlijk feit blijft wel beperkt tot 12 maanden uitkering en 12 kwartalen behoud van rechten.

De uitkeringen ontvangen in het kader van het crisis-overbruggingsrecht worden niet in mindering gebracht op het maximale recht van 12 of 24 maanden klassiek overbruggingsrecht.

Hoe vraag je het klassiek overbruggingsrecht aan?

Stuur een mailtje naar overbruggingsrecht@liantis.be en wij bezorgen je het aanvraagformulier. Wacht daarvoor niet te lang, want je aanvraag moet ingediend zijn vóór het einde van het tweede kwartaal dat volgt op het kwartaal van het vonnis van faillietverklaring, het begin van de gedwongen onderbreking of de stopzettingsdatum. Zoals hierboven vermeld, geldt er tijdelijk een ruimere aanvraagtermijn voor feiten die zich voordeden tussen 1 april 2020 en 31 december 2020. Het ingevulde formulier bezorg je ons terug via aangetekende zending of kan je binnenbrengen in één van onze kantoren.