My Liantis

Meewerkende echtgenoot van een zelfstandige

Voor meewerkende echtgenoten biedt het maxistatuut een volwaardig sociaal statuut. Je geniet ziekte- en invaliditeitsverzekering, kinderbijslag en pensioen. Daartegenover staat dat je sociale bijdragen moet betalen. We leggen je graag uit wat je rechten en plichten als meewerkende echtgenoot zijn.

Statuut meewerkende echtgenoot: wat is het?

Als je je partner (waarmee je wettelijk samenwoont of gehuwd bent) bijstaat of vervangt in diens eenmanszaak, ben je een meewerkende echtgenoot. Heb je zelf geen volwaardig eigen sociaal statuut, dan moet je je voor deze hulp aansluiten als meewerkende echtgeno(o)t(e).

Voorbeeld Carla heeft een goed draaiende dokterspraktijk en kan extra hulp goed gebruiken. Haar man Paul zet zijn huidige functie stop en stapt als meewerkende echtgenoot in de praktijk om Carla administratief bij te staan.
Meewerkende echtgenoot

Bezoldiging

Je partner kan in de belastingaangifte een deel van het bedrijfsinkomen aan je toewijzen als 'bezoldiging van de meewerkende echtgenoot'. Dit levert meestal een fiscaal voordeel op. De bezoldiging moet in lijn liggen met wat je als echtgenoot presteert. De fiscus aanvaard standaard een bezoldiging tot 30% van het bedrijfsinkomen.

Enkel wanneer je als meewerkende echtgenoot aantoonbaar verantwoordelijk bent voor meer dan 30% van het inkomen, kan je de bezoldiging optrekken tot meer dan 30% van het bedrijfsinkomen. Ben je aangesloten in het maxistatuut? Dan wordt deze bezoldiging fiscaal gezien als je eigen beroepsinkomen waarvan je je eigen beroepskosten mag aftrekken.

Ben je aangesloten in het ministatuut (geboren vóór 1956), dan kan er fiscaal een ‘toekenning’ gebeuren die niet als een eigen beroepsinkomen gezien wordt. Je boekhouder of accountant kan je adviseren over hoe je je bezoldiging het best optimaliseert.

Voorbeeld Paul is aangesloten in het maxistatuut. In de belastingaangifte wordt 30% van het brutoberoepsinkomen van Carla als bezoldiging toegewezen aan Paul. De fiscus beschouwt deze bezoldiging als beroepsinkomen van Paul. Hij kan hier eigen beroepskosten van aftrekken. Wanneer Paul beslist om aan pensioensparen te doen via een Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen, kan hij de premies eveneens aftrekken als beroepskost.

Meewerkende echtgenoot in een vennootschap

Aansluiten als meewerkende echtgenoot kan alleen als je je partner helpt in zijn of haar eenmanszaak. Help je je partner in zijn of haar vennootschap, dan kan je nooit een meewerkende echtgenoot zijn en moet je je aansluiten in hoofd- of bijberoep.

Maxistatuut en ministatuut

Het maxistatuut is automatisch van toepassing op meewerkende echtgenoten die geboren zijn na 1955. Je bent dan op dezelfde manier verzekerd als een zelfstandige in hoofdberoep (pensioen, gezondheidszorgen, arbeidsongeschiktheid, gezinsbijslag, moederschapshulp, overbruggingsrecht, mantelzorg).

Je kan ook deelnemen aan het Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen (VAPZ). De premies die je in het kader van een VAPZ betaalt, zijn net zoals de sociale bijdragen fiscaal aftrekbaar als beroepskost.

Voor meewerkende echtgenoten geboren vóór 1956 is enkel het ministatuut verplicht. Je kunt in dit geval wel vrijwillig kiezen voor het maxistatuut. Via het ministatuut bekom je enkel uitkeringen bij arbeidsongeschiktheid. Hierbij geldt geen pensioenopbouw. Daartegenover staat dat de sociale bijdragen in het ministatuut zeer beperkt zijn.

Moet ik mij als meewerkende echtgenoot aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds?

Of je je als meewerkende echtgenoot moet aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds, hangt af van het feit of je naast de hulp en bijstand aan je partner een vervangingsinkomen hebt of een andere voldoende beroepsactiviteit (minstens een halftijdse tewerkstelling).

Heb je een voldoende beroepsactiviteit of een vervangingsinkomen? Dan moet je je niet aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds. Je kan je partner zonder meer helpen in zijn of haar eenmanszaak.

Heb je geen andere voldoende beroepsactiviteit of vervangingsinkomen? Dan moet je je verplicht aansluiten als meewerkende echtgenoot bij hetzelfde sociaal verzekeringsfonds als je partner.

Voorbeeld Paul gaf zijn job op om Carla in de dokterspraktijk te helpen. Hij sluit zich als meewerkend echtgenoot aan bij het sociaal verzekeringsfonds van Carla.

Hoeveel sociale bijdragen betaal ik als meewerkende echtgenoot?

Als meewerkende echtgenoot betaal je ieder kwartaal een bijdrage aan je sociaal verzekeringsfonds.

Ben je aangesloten in het maxistatuut, dan worden de sociale bijdragen berekend op je netto belastbaar inkomen van het jaar zelf. Omdat dit inkomen niet direct gekend is, geldt een verplichte voorlopige bijdrage van minimaal 324,07 euro per kwartaal. Dit bedrag wordt herzien zodra je jaarinkomen gekend is.

Je definitieve bijdrage is een percentage van je werkelijke jaarinkomen.

Ligt dat lager dan 6.083,17 euro, dan wordt je voorlopige minimumbijdrage definitief.

Er geldt een bijdrage van:

  • 20,5% op je inkomen tussen 6.083,17 euro en 59.795,61 euro
  • 14,16% op je inkomen tussen 59.795,62 euro en 88.119,80 euro
  • Op je inkomen boven 88.119,80 euro betaal je geen sociale bijdragen.

Welke rechten bouw ik op als meewerkende echtgenoot?

Als meewerkende echtgenoot zorg je door betaling van je eigen sociale bijdragen voor je eigen sociale rechten zoals pensioen en ziekteverzekering. Hierbij bestaat een onderscheid tussen meewerkende echtgenoten met een mini- en een maxistatuut. Via het ministatuut bekom je enkel uitkeringen bij arbeidsongeschiktheid. Hier geldt geen pensioenopbouw.

Het overgrote deel van de meewerkende echtgenoten is aangesloten in het maxistatuut. Zij genieten dezelfde sociale bescherming als zelfstandigen in hoofdberoep.

Je wordt ziek (ziekteverzekering en arbeidsongeschiktheid)

Het ziekenfonds vergoedt je ziektekosten en betaalt je bij arbeidsongeschiktheid een vervangingsinkomen uit. Je ziekenfonds betaalt onder meer je raadplegingen bij de dokter, tandarts, specialist, voorgeschreven geneesmiddelen en ziekenhuisverpleging terug. Zelf betaal je enkel het remgeld.

Voorbeeld Na enkele jaren wordt Paul ziek en ondergaat hij een reeks van medische ingrepen die hem een half jaar buiten strijd stellen. Dankzij zijn statuut van meewerkende echtgenoot ontvangt hij een vervangingsinkomen en krijgt hij zijn medische kosten terugbetaald.

Je kan aanspraak maken op een arbeidsongeschiktheidsuitkering vanaf de 15de dag van arbeidsongeschiktheid als je arbeidsongeschiktheid door je ziekenfonds erkend wordt én je in orde bent met je sociale bijdragen.

Je adopteert een kind

Voldoe je aan bepaalde voorwaarden, dan heb je recht op adoptieverlof met daaraan gekoppeld een adoptie-uitkering en een adoptiepremie.

Lees meer

Je gaat tijdelijk mantelzorg geven

Onderbreek je je zelfstandige activiteit minstens één maand om te zorgen voor een ernstig ziek gezins- of familielid, palliatieve zorgen te verlenen aan een gezins- of familielid of te zorgen voor je kind met een beperking? Dan kan je aanspraak maken op een uitkering als mantelzorger en eventueel een vrijstelling van je sociale bijdragen.

Lees meer

Je zet je zelfstandige activiteit stop

Afhankelijk van je situatie en de reden van stopzetting, kan je als zelfstandige mogelijk beroep doen op het overbruggingsrecht, een werkloosheidsuitkering genieten of kiezen voor de voortgezette verzekering.

Lees meer

Je gaat met pensioen

Elke kwartaalbijdrage levert je een stukje wettelijk pensioen op.

Lees meer