De pensioenbonus: interessant voor jou als zelfstandige?

Op 4 april 2024 heeft het parlement de geplande pensioenhervormingen definitief goedgekeurd. Dit houdt onder andere in dat er vanaf 1 januari 2025 een extra tewerkstellingsvoorwaarde geldt om in aanmerking te komen voor het gewaarborgd minimumpensioen voor werknemers en zelfstandigen. Maar de hervorming die het meest in het oog springt, is de introductie van een nieuwe pensioenbonus. Hiermee wil de overheid de bevolking stimuleren om langer aan het werk te blijven. Wat betekent dit nu precies voor jou als zelfstandig ondernemer?

6 minuten leestijd Pensioen 17 mei 2024

Wat is de pensioenbonus en wat zijn de voorwaarden? 

De pensioenbonus is een financieel voordeel dat je krijgt wanneer je verder werkt zonder je (vervroegd) rustpensioen op te nemen. Je kan dus maar een bonus opbouwen vanaf het moment dat je je pensioen zou kunnen opnemen (je ‘vroegste pensioendatum’), op voorwaarde dat je dat nog niet doet én dat je verder blijft werken (als zelfstandige, werknemer of ambtenaar).  

Je vroegst mogelijke pensioendatum is: 

  • ofwel de datum waarop je vervoegd met pensioen kan gaan; 
  • ofwel de wettelijke pensioendatum, als je niet aan de voorwaarden voldoet voor een vervroegd pensioen. 

Let wel: de bonus is nieuw. Je komt alleen maar in aanmerking als je je rustpensioen ten vroegste laat ingaan vanaf 1 januari 2025. Bovendien tellen enkel de gewerkte periodes na 1 juli 2024 mee voor de opbouw van je bonus. 
 

Hoeveel levert de pensioenbonus op?

Dat hangt af van de lengte van je loopbaan en van hoelang je beslist verder te werken.  

Je kan gedurende maximaal 3 jaren een pensioenbonus opbouwen, maar je kan er ook voor kiezen om je pensioen maar één jaar of slechts enkele maanden uit te stellen. De bonus wordt dan pro rata berekend. Werk je een half jaartje langer? Dan ontvang je voor dat jaar een halve bonus. 

Goed om te weten: lange loopbanen worden extra beloond. Heb je op je vroegste pensioendatum al minstens 43 loopbaanjaren op de teller staan? Dan ontvang je een hogere bonus voor de eerste twee jaren waarin je verder werkt zonder je pensioen op te nemen.  

 

Minder dan 43 loopbaanjaren 

 

43 loopbaanjaren of meer 

 
3.927,51 euro 11.782,53 euro Na één jaar verder werken 
7.855,02 euro 11.782,53 euro Na twee jaar verder werken 
11.782,53 euro 11.782,53 euro Na drie jaar verder werken 

In totaal kan je dus 23.565,06 euro of 35.347,59 euro krijgen, afhankelijk van de lengte van je loopbaan op de vroegste pensioendatum. Dit zijn nettobedragen waarop je geen belastingen hoeft te betalen.  

Merk op dat bovenstaande bedragen gelden op het moment waarop dit nieuwsbericht is gepost (index 1 mei 2024), maar dat ze zullen stijgen telkens de spilindex wordt overschreden. 

De meest recente bedragen, maar ook gedetailleerde informatie over de opbouw en de uitbetaling ervan, vind je op www.pensioenbonus.be

Hoe kan je verder werken als zelfstandige?

Wil je als zelfstandige verder werken na de vroegst mogelijke ingangsdatum van je pensioen, dan heb je voortaan twee mogelijkheden: 

  1. Je neemt je rustpensioen op en zet daarnaast je beroepsactiviteit verder als gepensioneerde zelfstandige (al dan niet met een beperking van je inkomsten). Je bouwt geen pensioenbonus (meer) op zodra je je rustpensioen opneemt. Anderzijds ontvang je wel maandelijks je rustpensioen. 
  2. Je stelt je rustpensioen uit, werkt verder als zelfstandige in hoofdberoep en bouwt een pensioenbonus op gedurende maximaal drie jaar. 

Een combinatie van beide opties is ook mogelijk: je stelt de ingangsdatum van je pensioen even uit, bouwt een bonus op en neemt nadien je rustpensioen op. Niets houdt je tegen om daarna je activiteit verder te zetten, als gepensioneerde zelfstandige. 

Is het nuttig om mijn pensioen uit te stellen voor de pensioenbonus?

Heb je nog voldoende goesting om verder te werken? Top! De hamvraag is op welke manier je dat best doet: als gepensioneerde zelfstandige of als zelfstandige in hoofdberoep, met opbouw van een pensioenbonus. Daarvoor bestaat jammer genoeg geen pasklaar antwoord. 

Uitstel na de wettelijke pensioenleeftijd 

Als je loopbaan niet lang genoeg is om je pensioen vervroegd op te nemen, is de kans klein dat je pensioen uitstellen financieel voordelig is. Een uitzondering hierop is wanneer je een erg laag pensioen hebt (slechts enkele honderden euro’s per maand), of wanneer je net één, twee of drie jaren tekortkomt om de toepassing te genieten van het gewaarborgd minimumpensioen.  

Opgelet: na het bereiken van de wettelijke pensioenleeftijd kan je alleen maar een pensioenbonus opbouwen voor de jaren waarin je netto belastbaar jaarinkomen als zelfstandige hoog genoeg is (in 2024 is dat 16.861,46 euro). Enkel in dat geval ben je immers volwaardige sociale bijdragen verschuldigd waarmee je pensioenrechten opbouwt. 

Je vervroegd pensioen uitstellen 

Het feit dat je vervroegd met pensioen kan, betekent dat je minstens een loopbaan van 42 jaar hebt. Is het dan de moeite om je pensioen uit te stellen met het oog op de pensioenbonus? 

Een eerste vraag die je je hier moet stellen, is of je onbeperkt mag bijverdienen wanneer je je pensioen opneemt (lees er hier meer over).  

Je mag onbeperkt bijverdienen… 

  • …dankzij een volledige loopbaan van 45 jaar? Dan is de kans heel klein dat pensioenuitstel je een financieel voordeel oplevert;  
  • …omdat je vervroegd pensioen in het jaar valt waarin je de wettelijke pensioenleeftijd bereikt? Als je een aanvullend pensioen opgebouwd hebt, kan het de moeite zijn om nog eventjes actief te blijven tot aan je wettelijke pensioenleeftijd of tot je een volledige loopbaan van 45 jaar hebt bereikt. Zo betaal je minder belastingen op je aanvullend pensioenkapitaal. Je verzekeraar kan je hierover meer informatie geven. Hou er dan wel rekening mee dat pensioenuitstel betekent dat je geen rustpensioen ontvangt zolang je je pensioen niet opneemt. De pensioenbonus kan dit verlies – gedeeltelijk of volledig, afhankelijk van de hoogte van je pensioenbedrag – opvangen. Hieronder lees je meer over de voor- en nadelen van pensioenuitstel. 

Je moet je inkomsten beperken...

  • ...als het voor jou niet haalbaar is om je inkomsten te beperken, heb je eigenlijk geen keuze: als je zelfstandige inkomsten ervoor zorgen dat je pensioen achteraf gedeeltelijk of volledig zal worden teruggevorderd, kies je er beter voor om je pensioen uit te stellen, met opbouw van een bonus. 

Ben je daarentegen wel in de mogelijkheid om je inkomsten te beperken tot de toegelaten drempel? Hou dan rekening met de volgende voor- en nadelen van pensioenuitstel. 

Voordelen

  • Het financiële voordeel van de pensioenbonus zelf; 
  • Je rustpensioen zal waarschijnlijk iets hoger zijn, aangezien je langer hebt gewerkt zonder pensioen op te nemen. Op www.mypension.be kan je berekenen welke verhoging je precies kan verwachten wanneer je je pensioen uitstelt naar een latere datum; 
  • Op de bonus betaal je geen belastingen (in tegenstelling tot op je pensioen). Welke invloed dit op jou heeft, bespreek je best met je accountant; 
  • Je kan je aanvullend pensioenspaarpotje, zoals je VAPZ of je IPT, verder aanvullen. Als je actief blijft tot aan je wettelijke pensioenleeftijd of tot je een volledige loopbaan van 45 jaar hebt bereikt, betaal je bovendien minder belastingen op je aanvullend pensioenkapitaal. Je verzekeraar kan je hierover inlichten. 

Nadelen

  • Voor de maanden waarin je verder werkt zonder je pensioen op te nemen, ontvang je geen rustpensioen; 
  • Je moet nog wat langer wachten op de uitbetaling van je aanvullend pensioen (bv. VAPZ of IPT). Dat wordt namelijk pas uitbetaald op het moment waarop je je rustpensioen opneemt of wanneer je de wettelijke pensioenleeftijd bereikt;
  • Als zelfstandige in hoofdberoep betaal je doorgaans hogere sociale bijdragen. Zo geldt er een verplichte minimumbijdrage en kan je geen beroep doen op het verminderd bijdragepercentage voor gepensioneerden (14,70% i.p.v. 20,50%).  

Voordat je een beslissing neemt, weeg je dus best zo goed mogelijk de voor- en nadelen van pensioenuitstel af.