My Liantis

Welzijn op het werk 27 november 2018

Vermijd rug-, spier- en gewrichtsklachten met behulp van exoskeletten

Interessant nieuws voor preventiedeskundigen: recent oordeelde de FOD Waso dat een passief exoskelet een ‘PBM’ (persoonlijke beschermingsmiddel) is, terwijl je een actief exoskelet moet beschouwen als een ‘arbeidsmiddel’.  Allemaal goed en wel, maar wat is nu precies een exoskelet? En waarom zou je zoiets gebruiken?

Exoskeletten als ergonomische hulpmiddelen

Een ergonomisch ingerichte werkplek zorgt ervoor dat een werknemer zijn rug, spieren en gewrichten niet hoeft te (over)belasten. Maar niet elke werkplek kan je op die manier inrichten en sommige handelingen kan je nu eenmaal niet vermijden. Op dat ogenblik kan een exoskelet soelaas brengen.

Exoskeletten zijn hulpmiddelen die mondjesmaat ingang vinden op de werkvloer. Het zijn structuren die opgebouwd zijn rond een lichaamsdeel (bijvoorbeeld een arm) en die de werking van dit lichaamsdeel kracht bijzetten. Op die manier bieden ze ergonomische ondersteuning aan werknemers die risico lopen op rug-, spier- en gewrichtsklachten.

Actieve en passieve exoskeletten

We maken een onderscheid tussen actieve en passieve exoskeletten. Actieve exoskeletten maken gebruik van een externe aandrijving (meestal een elektromotor). Passieve exoskeletten gebruiken dan weer veren, dempers en andere materialen die de menselijke kracht absorberen en terug afgeven op het ogenblik dat een specifieke inspanning gewenst is.

Passieve exoskeletten zijn PBM’s

Maar hoe moet je als preventieadviseur nu omgaan met exoskeletten? Hoe moet je ze gaan documenteren en in dienst stellen binnen je organisatie? Wel, dat hangt af van het antwoord op de vraaag of het nu actieve dan wel passieve exoskeletten zijn.

De FOD Waso zegt dus dat je actieve exoskeletten moet beschouwen als ‘arbeidsmiddelen’, terwijl passieve exoskeletten dan weer onder de definitie van ‘persoonlijke beschermingsmiddelen’ vallen. Een actief exoskelet behandel je dus zoals een machine. Een passief exoskelet zoals een helm, veiligheidsbril of oordopjes.