My Liantis

Zelfstandige in hoofdberoep of bijberoep

Heb je een volwaardig sociaal statuut als werknemer of ambtenaar, dan kan je daarnaast aan de slag als zelfstandige in bijberoep. Is dit niet het geval, dan ben je zelfstandige in hoofdberoep en bouw je zo een aantal sociale rechten op.

Hoofdberoep of bijberoep

Wanneer ben je zelfstandige in bijberoep?

Je bent zelfstandige in bijberoep indien je sociale rechten al geregeld zijn als werknemer of ambtenaar. Voorwaarde is dat je minstens halftijds werkt als loontrekkende en per kwartaal minstens 235 uren presteert (berekend in een 38 urenweek). Ook wanneer je een vervangingsinkomen als werknemer of ambtenaar hebt – bijvoorbeeld een werkloosheidsuitkering of een uitkering bij arbeidsongeschiktheid – kan onder bepaalde voorwaarden als zelfstandige in bijberoep beschouwd worden.

Voorbeeld Hassan werkt als bediende wekelijks 25 uren in de privésector. De overige tijd klust hij bij als zelfstandig verkoper van stofzuigers. Hassan is sociaal verzekerd als werknemer, zijn werk als verkoper voert hij uit als zelfstandige in bijberoep.

Gelijkstelling bijberoep

Wie moet aansluiten als zelfstandige in hoofdberoep maar slechts beperkte zelfstandige inkomsten verwerft, kan eventueel gebruik maken van de gelijkstelling met een bijberoep (art. 37).

Welke rechten bouw je op als zelfstandige in hoofdberoep?

Een zelfstandige in hoofdberoep die in orde is met de betaling van de sociale bijdragen geniet bescherming voor vele sociale risico's . Zo zorg je voor een vangnet voor het geval je bijvoorbeeld ziek wordt, je een kind krijgt of tijd nodig hebt om voor een hulpbehoevend familielid te zorgen.

Je wordt ziek (ziekteverzekering en arbeidsongeschiktheid)

Het ziekenfonds vergoedt je ziektekosten en betaalt je bij arbeidsongeschiktheid een vervangingsinkomen uit. Je ziekenfonds betaalt onder meer je raadplegingen bij de dokter, tandarts, specialist, voorgeschreven geneesmiddelen en ziekenhuisverpleging terug. Zelf betaal je enkel het remgeld.

Je kan aanspraak maken op een arbeidsongeschiktheidsuitkering vanaf de 15de dag van arbeidsongeschiktheid als je ziekenfonds je arbeidsongeschikt erkent én als je in orde bent met je sociale bijdragen. 

Voorbeeld Christine is als kinesist zelfstandige in hoofdberoep. Na een auto-ongeval kan ze twee maanden geen patiënten behandelen. Ze betaalt netjes haar sociale bijdragen en na vijftien dagen ontvangt ze een uitkering wegens arbeidsongeschiktheid. Via het ziekenfonds krijgt ze tevens haar doktersconsultaties en medicatie terugbetaald.

Lees meer over gewaarborgd inkomen en arbeidsongeschiktheid.

Je wordt moeder

Je hebt recht op een uitkering tijdens je moederschapsrust, een kwartaal vrijstelling van sociale bijdragen, dienstencheques voor hulp in het huishouden, kinderbijslag en kraamgeld. Bij hospitalisatie van je zoon of dochter kan je een verlenging van de periode van bevallingsrust bekomen. Koos je voor een Sociaal VAPZ via Liantis, dan krijg je bovendien ook een extra geboortepremie.

Lees meer over je rechten in verband met zwangerschap

Je adopteert een kind

Voldoe je aan bepaalde voorwaarden, dan heb je als zelfstandige in hoofdberoep recht op adoptieverlof. De duur van het verlof is afhankelijk van de leeftijd van het kind. Aan dit adoptieverlof is een adoptie-uitkering gekoppeld. De uitkering wordt in één keer betaald door je ziekenfonds, uiterlijk binnen de maand na de start van het adoptieverlof.

Daarnaast kan je als zelfstandige aanspraak maken op een adoptiepremie als je een kind adopteert. Je hebt recht op deze premie als het adoptiekind deel uitmaakt van het gezin en als je voor het kind nog geen kraamgeld hebt ontvangen.

Lees meer over je rechten in verband met adoptie 

Je gaat tijdelijk mantelzorg geven

De zorg voor een ernstig ziek gezins- of familielid, zorgen voor een kind met een beperking of palliatieve zorgen voor je ouders … Het kan zijn dat je tijdens je loopbaan als zelfstandige voor belangrijke uitdagingen op privévlak komt te staan. Onderbreek je je zelfstandige activiteit tijdens minstens één maand in het kader van mantelzorg? Dan kan je dankzij je sociaal statuut onder bepaalde voorwaarden aanspraak maken op een uitkering als mantelzorger en eventueel een vrijstelling van sociale bijdragen.

Lees meer over mantelzorg

Je gaat met pensioen

Na een lange carrière als zelfstandige breekt het volgende hoofdstuk in je leven aan. Tijd om uit te blazen en te genieten van wat je een leven lang hebt opgebouwd. En dan is een appeltje voor de dorst meer dan welkom.

Met jouw sociale bijdrage spaar je alvast elk kwartaal een stukje voor je wettelijk pensioen. Dit pensioen wordt berekend in functie van de lengte van je loopbaan. Hoe langer je werkt, hoe hoger je pensioen dus. In elk geval is het aangewezen zelf voor een extraatje te zorgen en je wettelijk pensioen aan te vullen met een fiscaal interessant Sociaal Vrij Aanvullend Pensioen.

Lees meer over het wettelijk pensioen en de mogelijkheden om een aanvullend pensioen op te bouwen.

Je zet je zelfstandige activiteit stop

Afhankelijk van je situatie en de reden van stopzetting, kan je als zelfstandige mogelijk beroep doen op het overbruggingsrecht, een werkloosheidsuitkering genieten of kiezen voor de voortgezette verzekering.

Lees meer over het stopzetten van je zelfstandige activiteit

Welke rechten bouw je op als zelfstandige in bijberoep?

Als zelfstandige in bijberoep bouw je in de regel geen sociale rechten op. De bijdrage van een zelfstandige in bijberoep wordt daarom ook wel eens een ‘solidariteitsbijdrage’ genoemd: je draagt je steentje bij aan het socialezekerheidsstelsel en het sociaal statuut voor alle zelfstandigen.

Betaal je als zelfstandige in bijberoep minstens de minimumbijdrage van een zelfstandige in hoofdberoep, dan bouw je toch enkele bijkomende rechten op. Zo kan je extra pensioenrechten  bekomen én kom je als vrouwelijke zelfstandige in aanmerking voor gratis dienstencheques. Bovendien heb je als starter in bijberoep na drie jaar de mogelijkheid om via Liantis risk solutions een Sociaal Vrij Aanvullend Pensioen (Sociaal VAPZ) op te bouwen.